|
زكات - خمس زكات عايدات مالي براي مصارف عمومي و خمس غنايم و عايدات كه براي وافدين و اقرباي رسول صلّي االله عليه و آله و امام ومستحقين آنها معين شده.
روزه روزه براي تربيت نفس و خودادن براطاعت و شكستن خواهشهاي نفس و كاهاندن قواي حيواني و صفاي روح و آگاهي از حال ضعفا و ديگر حكمتها در ماه رمضان به شرايط و دستور معين در شريعت امر شده است و هر اندازه از تن بكاهند بر روان افزوده شود تندرستي كه وعده دادهاند به روزه مشهود و كسالت بواسطه تغيير وضع خواب و بيداري و زيادخوري و تنبلي و ناپرهيزي و خواب بين الطلوعين و بيكاري ميشود انسان نبايد چنان گرفتار شكم و عورت گردد كه يكي دو ساعت مثلاً غذاي او نتواند ديرتر شود و از آن هراس و ترس داشته باشد فقط وسوسه نفسست و طپش او هنگام بندگي و فرمانبرداري، كه بايد پشت پا به آن زد و بايد كوشيد كه در شب و روز روزه به ياد خدا بود و تمام اعضاء و قوا را از مخالفت امر خدا و لذايذ دنيا نگاه داشت.
جمعه و در اسلام جمعه عيد مسلمين قرار داده شده است و نماز جمعه در آن به جاي نماز ظهر معين شده كه اجتماع شود و در هر ده يا شهري يك جماعت برپا و از اطراف هم بيايند و دو خطبه خوانده شود كه حمد و ثناي خدا و رسول صلّي االله عليه و آله و مناجات با خدا و نصايح عمومي و دستورات لازمه مطابق مقتضيات گفته شود و در قرآن هم سورهاي به نام جمعه نازل شده و شب و روز جمعه ممتاز و براي عبادت اختصاص دارد و بر اين اجتماع مصالح دنيوي و اخروي همه نوع مترتّب و شكوه اسلام و مسلمين و نمايش فرمانبرداري و يكرائي و يگانگي آنها بوده بلكه بازار عمومي و توسعه اقتصادي بعد از نماز ملحوظ شده، متأسفانه در شيعه در زمان غيبت كمتر اهميت داده شده تا در اين زمانها كه حتّي نام آن هم در ميان نيست و همه از اين فيض محروم ماندهاند ولي فقرا بحمداالله شب و روز جمعه را براي عبادت و زيارت و خدمت قرار داده تا بعد از ظهر كار دنيوي نمينمايند و شبهاي جمعه را هم اجتماع داشته و دارند و رضاي فقير هم در اينست كه اين شيوه پسنديده را تا بتوانند ترك ننمايند و تا بتوانند در انجمنهاي فقري شبهاي جمعه حاضر شوند و البته شب دوشنبه هم از ساير شبها امتيازي دارد و اگر بشود آن شب هم اجتماع فقري باشد بهترست اگر چه اجتماع ديني هميشه مطلوب و در صورتي كه مانع كار و شغل آنها نباشد كه اسباب زحمت شود خوبست و خود اجتماع مؤمنين به وجهه ايماني هيجان محبت و بركت و عزّت آورد و بايد اجتماع فقري براي عبادت باشد و به ياد خدا و توجه قلبي مشغول باشند و اگر مأذوني بود نماز جماعت خوانده شود و مصافحه در جمعه فضيلتش افزون ميشود و خواندن كتب عرفا كه مطالب ديانت و معارف حقه تذكّر و پند و اندرز داده شود مفيد و بر دانايي و بينايي ميافزايد و ضمناً در ديدار يكديگر از حال هم آگاه و حاجات مؤمنين برآورده ميشود و اندازه نشستن و توقّف برحسب موقع و محل و حال فقرا متفاوت ميشود و البته اگر خواستند و توانستند تا صبح با هم باشند يا تا صبح بيدار هم باشند و زحمت بر كسي نبود پسنديدهترست و حضور غيربرادران در مجالس عمومي فقر مانعي ندارد اگرچه آنها غير صورت نبينند وبهرهاي جزديدن چشم و شنيدن گوش غالباً نبرند ومصافحه فقري با غيرسلسله روا نيست.
سحر و سحرها كه هوا صافي و تن در آسايش و روح روشن و بيآلايش است و هنوز به كار دنيا نپرداخته در شبانهروز بهترين ساعاتست كه گناهان خود را پيش چشم آورده راز و نياز با بخشنده بينياز نمايد و فوايد روحي و جسمي و بهرهبري در كارهاي دنيوي واخروي بر بيداري بين الطلوعين فراوان مترتبست ودر ايام هفته جمعه بهترست ودر ماهها رمضان.
|